Symmetrieën en behoudswetten

Stelling van Noether
Emmy Noether heeft ontdekt, dat er een direct verband bestaat tussen
fysische behoudswetten en en symmetrieën.

Wet van behoud vanBijbehorende symmetrieToelichting
impulstranslatiesymmetrie in de ruimteHet maakt niet uit, of je een experiment 'hier' of 'daar' uitvoert, mits de omstandigheden identiek zijn.
energietranslatiesymmetrie in de tijdHet maakt niet uit, of je een experiment 'vroeger' of 'later' uitvoert,
mits de omstandigheden identiek zijn.
ladingtranslatiesymmetrie langs de potentiaal-asElektrische spanning is een potentiaalverschil. De absolute waarde van de spanning kun je niet meten, want alles in een elektrische systeem gebeurt hetzelfde als je overal een constante potentiaal toevoegt. (Je mag zelf kiezen welk punt je aardt.)
massatranslatiesymmetrie langs de gravitatie-energie-asAls je bijvoorbeeld naar een planetenstelsel kijkt, mag je de nul-energie kiezen waar je wilt. (Gangbaar is, om de energie ‘in het oneindige’ nul te kiezen.) Het gaat altijd om energieverschillen, nooit om een absolute gravitatie-energie.
impulsmomentrotatiesymmetrie in de ruimte


Fysica Wetenschappen