De controverse
De meeste sterrenkundigen beweren, dat het heelal ongeveer dertien miljard jaren geleden
met een superexplosie – de big bang - uit het niets is ontstaan.
Ik ben zo vrij helemaal niets van die goocheltruc te geloven,
want hij is in conflict met de wet van behoud van massa en met de wet van behoud van energie.
Archeologen doen bovendien vondsten van resten van dinosauriërs en vele andere vormen van vroeger leven.
Altijd wordt gesproken over geologische tijdvakken van vele miljoenen jaren, zelfs miljarden.
Helemaal in het begin van de bijbel wordt het scheppingsverhaal verteld.
Volgens de bijbel zou de wereld met alles erop en eraan nog geen zesduizend jaar geleden
in slechts zes dagen geschapen zijn. Wie het scheppingsverhaal nog nooit gelezen heeft,
kan het op deze website lezen of in de bijbel natuurlijk.
De bijbel en de wetenschap lijken lijnrecht tegenover elkaar te staan.
Gelovigen zouden er schizofreen van worden.
Omdat velen meer geloof hechten aan wetenschap dan aan de bijbel,
hebben die mensen hun religieuze overtuiging laten vallen.
Het is kennelijk moeilijk om in beide tegelijk te geloven.
Onbetrouwbare tijdrekening?
Om deze tegenstrijdigheid op te heffen, proberen sommige religieuze geleerden aan te tonen,
dat de tijdrekening van de wetenschappers niet deugt.
De belangrijkste pijler van de tijdsmetingen is gebaseerd op het feit dat de intensiteit
van de straling van radioactieve stoffen geleidelijk aan met een strakke wetmatigheid afneemt.
Na zekere tijd is de intensiteit gehalveerd. De natuurkundigen spreken van de halveringstijd.
Zij geloven, dat de halveringstijd van een bepaalde stof nooit verandert.
Bij kort lopende halveringstijden is dat redelijk goed controleerbaar.
Het kan nooit volledig bewezen worden, want 'nooit' duurt wel erg lang.
De geleerden vertrouwen erop, dat de halveringstijden van de radioactieve stoffen constant zijn,
ook als die tijden langer zijn dan duizend jaar.
Het zijn de genoemde religieuze geleerden, de creationisten,
die niet willen geloven in de constantheid van lange halveringstijden.
Zo kunnen zij vasthouden aan de gedachte, dat de schepping circa 6000 jaar geleden
zou hebben plaatsgevonden.
Sommigen beweren, dat de wereld zo geschapen zou zijn,
dat het lijkt of het verleden miljarden jaren oud is. Dat valt noch te bewijzen noch te weerleggen.
Nu wordt er een schijnbaar overbodige sprong gemaakt naar een lessituatie in een basisschool.
De les met de globe
De leraar staat met een globe in zijn handen voor zijn leerlingen.
'Kijk, dit is de aarde. De bruine plekken zijn de bergen en het blauw is de oceaan.'
Karin loopt naar voren en probeert haar vinger in het water te steken
maar ze botst tegen de plastic aardbol.
'Meester, dat is toch geen water?! Mijn vinger wordt niet nat.'
'Dat is waar', verontschuldigt meester zich. 'Wat ik hier in mijn handen heb,
is niet echt de wereld waarop wij wonen. Deze bol is slechts een model,
een sterke vereenvoudiging van de werkelijkheid. Hij geeft je alleen maar een indruk van de aarde
zoals je haar zou zien, als je in de ruimte buiten de aarde zou zijn.
De aarde zweeft door de ruimte en staat niet in een standaard zoals deze globe'.
Karin voelt nog eens aan de bruine bergen, maar alles voelt volkomen glad aan.
De docent haalt de bol los van zijn standaard en trekt de twee halfronden van elkaar.
'Deze globe is van binnen leeg, maar de echte aarde zit helemaal vol met gloeiend heet spul.
Zo is een bitterbal een ander model van de aarde.'
Noch de globe noch de bitterbal zijn volmaakte modellen maar ze vullen elkaar mooi aan.
Meester zet de globe weer in elkaar en zegt tegen Karin:
'Meet jij eens de omtrek van deze globe'.
Karin probeert dat met een meetlint en ze komt op ongeveer 40 cm.
In de tijd van Napoleon hebben de geleerden al vastgesteld, dat de omtrek van de echte aarde,
gemeten langs de evenaar, 40.000 km is. Dat is 4.000.000.000 cm.
Dus elke cm op de globe is in werkelijkheid 100 miljoen maal zo groot.
De modeltheorie van de schepping
Het verschil in tijd van de schepping in de bijbel (zes dagen) en de wetenschap (miljarden jaren)
kan ook volstrekt anders uitgelegd worden.
Stel je eens voor dat jij komt te wonen in een stam, die zeer onwetend ten opzichte van jou is
maar die je niet dom kunt noemen. Als jij de stam moet uitleggen hoe de wereld is ontstaan,
zou jij dan niet een sterk vereenvoudigde uitleg geven van wat er feitelijk gebeurd is?
Denk aan het model, dat de globe heet.
Het scheppingsverhaal uit de bijbel is volstrekt geloofwaardig maar dan moet men er vanuit gaan,
dat het verslag een sterke vereenvoudiging is van wat er werkelijk gebeurd is, een soort uittreksel.
De globe en de bitterbal waren eenvoudige modellen van de aarde.
Het scheppingsverhaal is een model van het ontstaan van alles.
In dat verhaal staat een scheppingsdag symbool of model voor een tijd van pakweg twee miljard jaar.
Darwin stelt, dat de nieuwe soorten geleidelijk aan veranderen vooral onder invloed van het toeval.
De soorten die - door het toeval bepaald - het beste zijn aangepast aan de omgeving overleven.
Waarom zou de Schepper niet ‘eindeloos’ geëxperimenteerd mogen hebben
om Zijn Schepping tot stand te brengen? Misschien speelt Hij nog steeds het spel,
dat de wetenschappers evolutie noemen.
De modeltheorie is een versmelting van de religieuze en wetenschappelijke uitleg.
De eerste mensen
Enerzijds kennen we vondsten van prehistorische mensachtige wezens:
Neanderthaler, Cro Magnon en vele andere vondsten.
Anderzijds is er het bijbelverhaal met Adam en Eva.
We kunnen er niet omheen: de vondsten van prehistorische mensen zijn te talrijk om ze te negeren.
Hoe passen Adam en Eva in dit gebeuren?
We zullen zien. dat de modeltheorie deze tegenstrijdigheden kan wegnemen.
Adam en Eva
Op de zesde dag werd de eerste mens, Adam, geschapen.
Het is jammer om alleen kennis te nemen van deze bijbelfragmenten.
Het is de moeite waard om ze in hun context te lezen.
Het is op zijn allerminst een verzameling prachtige verhalen.
Sprookjes, allerlei mythen en sagen en de verhalen over de superhelden
als Batman en Superman worden toch ook prima geconsumeerd.
Het denkvermogen
De evolutietheoretici gaan uit van een ontwikkeling van 'eenvoudige'
tot steeds ingewikkelder levensvormen.
Sommigen gaan uit van een geleidelijke ontwikkeling, anderen hebben zeer sterke aanwijzingen,
dat de evolutionaire gebeurtenissen stapsgewijs zijn verlopen, dus een aaneenschakeling van revoluties.
Het is te verwachten, dat ook het denkproces en het eraan gekoppelde gedragspatroon van de dieren
in de loop van de tijd verfijnde. Er zijn geleerden, die definiëren,
dat een mens een biologisch wezen is, die onder andere gevoelens kan hebben.
Maar dat is veel te beperkt. Iedereen, die vertrouwd is met alleen al katten en honden,
weet, dat deze dieren ook wisselende stemmingen vertonen.
De veeboer kan je vast ook meer vertellen over het gedrag van varkens, schapen en/of runderen.
Veel dieren gedragen zich volkomen voorspelbaar:
ze reageren in de natuur als een automaat op hun omgeving.
Gedresseerde dieren kunnen veel meer dan hun natuurlijke gedrag.
Dieren kunnen dus net als mensen leren en
dat gaat waarschijnlijk altijd gepaard met een soort denkpatroon.
Het is zeer plausibel dat er in de prehistorie tijd al mensachtige wezens bestonden,
die minstens even intelligent waren als de moderne mens, gelet op de botresten,
die men her en der in de grond en in grotten heeft ontdekt samen met
meebegraven geschenken voor de geëerde en geliefde doden.
Ze kenden dezelfde gevoelens als wij, bijvoorbeeld liefde,
haat, verdriet en vreugde. En ze konden eerst communiceren met lichaamstaal en
later waren zij in staat uit te drukken in een gesproken en beluisterde taal.
Dan komt er een zeer opmerkelijke geestelijke verbetering in de mogelijkheden van het denken:
de moraal, de mogelijkheid om een bewuste keus te kunnen maken tussen goed en slecht.
Dat zijn naar mijn idee wezens, die de naam mens verdienen.
In de modeltheorie stonden Adam en Eva in het paradijsverhaal model
voor de eerste mensen met een bewustwording van moraal.
Let wel, of Adam en Eva letterlijk geschapen zouden zijn,
zoals in het bijbelboek Genesis verteld of
dat ze via evolutie zijn ontstaan, begeleid door de Schepper,
is voor Zijn prestatie niet zo belangrijk:
met welke methode Hij Zijn werk ook heeft verricht, bij Hem blijft alle waardering en respect.
Ondersteuning van de modeltheorie In Genesis hoofdstuk 2, regels 8 en 9 lezen we:
Voorts plantte God een tuin in Eden [= het paradijs], tegen het oosten, en
daar plaatste Hij de mens die Hij gevormd had.
Zo liet God uit de aardbodem allerlei geboomte ontspruiten,
begeerlijk voor het gezicht en goed tot voedsel, en
ook de boom des levens in het midden van de tuin en de boom der kennis van goed en kwaad.
In geen enkel biologieboek komen we deze soorten bomen tegen.
Dat moeten wel twee begrippen zijn met een diepere betekenis.
Als de als slang vermomde duivel Adam en Eva verleidt tot het eten van de verboden vrucht
van de boom der kennis, dan is dat in de modeltheorie het symbolische ogenblik, dat 'de mens'
zijn eigen, bewuste wil en mogelijkheid krijgt om te kiezen tussen goed en slecht,
om bewust tussen ja of nee te kunnen kiezen.
De straf, die stond op die overtreding was in mijn beperkte beleving ontstellend groot:
de onsterfelijke mens in het paradijs werd sterfelijk buiten het paradijs.
Het is een troostende de gedachte, dat er nooit onsterfelijke mensen geweest zijn,
behalve in sommige science fictionverhalen, zoals vampiers.
Genesis hoofdstuk 3 regels 16-19: Tot de vrouw zei hij:
"Ik zal de smart van jouw zwangerschap zeer doen toenemen; met barensweeën zal jij kinderen voortbrengen,
en jouw sterke begeerte zal naar jouw man uitgaan, en hij zal over jou heersen."
En tot Adam zei hij: „Omdat jij naar de stem van jouw vrouw hebt geluisterd en
van de boom bent gaan eten waarover Ik jou geboden had: 'Jij mag daarvan niet eten',
is de aardbodem door jouw wil vervloekt. Met smart zal jij voortaan de opbrengst ervan eten.
En doornen en distels zal hij jou voortbrengen, en jij moet de plantengroei van het veld eten.
Met het zweet op jouw gezicht zal jij brood eten, totdat jij tot de aardbodem terugkeert,
want daaruit werd jij genomen. Want stof was jij en tot stof zal jij terugkeren."
De straf leek mij ook onredelijk zwaar, omdat Adam en Eva geen enkele ervaring hadden met moraal,
met gehoorzaamheid, met kiezen tussen goed en slecht. Sterker nog:
wat was toen in het paradijs slecht als alles goed was?
Adam en Eva hebben hoegenaamd geen kans gehad om ‘goed en kwaad’ te leren kennen,
behalve juist door van die verboden vrucht te eten.
Kinderen worden opgevoed met onder andere als doel om te leren wat goed en slecht is.
Daarna pas kunnen ze volledig verantwoordelijk gesteld worden over hun doen en laten.
Ouders die vrije opvoeding – lees maar: geen opvoeding geven –, creëren volkomen onverantwoord
maatschappelijk onaangepaste lieden.
Als Kaïn, de zoon van Adam en Eva, zijn broer Abel heeft doodgeslagen,
wordt hij voor straf uit het paradijs gezet. Genesis hoofdstuk 4 regels 13 t/m 17.
"De straf voor mijn dwaling is te groot om te dragen. Zie, U verdrijft mij heden feitelijk
van de oppervlakte van de aardbodem, en ik zal voor Uw aangezicht verborgen zijn;
en ik moet een zwerveling en vluchteling worden op de aarde,
en het is wel zeker dat een ieder die mij vindt, mij zal doden."
Hierop zei God tot hem: "Daarom moet een ieder die Kaïn doodt, zevenvoudig wraak ondergaan."
God dan stelde voor Kaïn een teken in, opdat verhinderd werd dat iemand die hem vond, hem zou doden.
Daarop ging Kaïn weg van het aangezicht van God en vestigde zich in het land der Vluchtelingschap,
ten oosten van Eden.
Naderhand had Kaïn gemeenschap met zijn vrouw en zij werd zwanger en baarde Henoch.
Voor wie was Kaïn bang en waar kwam zijn vrouw vandaan?
Hier zie je aanwijzingen voor de geloofwaardigheid van de modeltheorie:
blijkbaar waren er prehistorische mensachtigen.